Richting geografische noordpool

Artica-Spitsbergen-dag 04

BEREN IN DE MIST

81° 34' 278" Noord - 17° 14' 182" Oost

102 Belgen boven 81° Noorderbreedte op de nationale feestdag... is dat geen audiëntie waard op het paleis? De kapitein navigeert het schip - dat voor de gelegenheid in alle hoekjes en kantjes met de Belgische driekleur is versierd - de hele ochtend door het mijnenveld van ijsschotsen langs de uiterste rand van het Arctische pakijs (flow edge). Zout zeewater bevriest pas bij min 1,8°C. Maar omdat de zee nu eenmaal woelig is, wordt het water gemengd en duurt het lang vooraleer echt ijs ontstaat. Naarmate het aantal ijskristallen groeit, klitten ze samen tot een dikke, soepachtige structuur en vriezen uiteindelijk samen tot een dunne ijslaag. Daarna dikt het ijs verder aan vanaf de onderkant en verandert de kleur tot een witte ijsplaat. Eén jaar oud ijs kan wel tot twee meter dik worden.

Mist is deze vroege ochtend de grote spelbreker. Het is 3°C en windstil, maar we blijven oostwaarts varen op zoek naar een 'zonnig' slot. Zo duwen we ons uren lang verder, neus in de wind, door het schaakbord van schotsen en brokken. "Pakijs verveelt nooit." Ondertussen geeft Louis antwoord op twee fundamentele vragen tijdens zijn lezing: waar ligt de grens van het noordpoolgebied en waarom is het er zo koud? De antwoorden staan in zijn recentste boek 'Het Hoge Noorden'.

DRIE WALVISSEN. CHECK!

Om precies 9u03 vestigen we het tweede record van de dag en bereikt MV Sea Spirit haar meest noordelijke positie: 81° 34' 278" Noord - 17° 14' 182" Oost. Of we hier nog walvissen kunnen spotten? De reuzen verraden zich door hun ademstoot of luchtfontein wanneer ze boven water komen om lucht te happen. En ja hoor, midden Yan's lezing over de plantjes en dieren in Arctica, springt iemand uit zijn stoel "walvis!" In een mum van tijd staat iedereen op het dek of met de neus tegen de ramen van de lounge om de twee reusachtige gewone vinvissen voor de lens te krijgen. Kenners identificeren de soort dankzij de rugvin, de kleur of zelfs de vorm van de luchtstoot. Een uur lang spelen walvissen en boot kat en muis en hotsen en botsen we van bak- naar stuurboord. Bij elke duik ratelen tientallen camera's aan een stuk door. Niet veel verder spot Ab een dwergvinvis en helemaal in de verte buitelt een bultrug. Dat zijn drie nieuwe vinkjes op de dierenlijst. Check!

Tijdens de recap op het eind van de dag recapituleert de expeditiestaf in vogelvlucht de highlights van de afgelopen dag(en). Er hangt spanning in de lucht. Ryan wil per se naar Karl XII-øya (80° 39' 24" Noord - 24° 57' 55" Oost). Alle zodiacs vertrekken samen en in groep. Full speed. Ronkende motoren, opspattend water... Kongsberget doemt op uit de mist, 105 meter zwart, staalhard basalt. Iedereen weet wat er komt, maar gelooft het nog niet. En daar ligt hij dan, koning ijsbeer. Gevangen op het land. Mijlenver van het vertrouwde pakijs.

We willen meer en ronden het eiland terwijl we met onze verrekijkers de kustlijn scannen. Bingo! Een tweede (mannetjes)beer schrijdt van zijn troon naar het keienstrand, zo'n 30 meter van onze zodiacs verwijderd. Schijnbaar onverschillig houdt hij ons in de gaten. Poten in positie. Goed voor 200 gigabyte foto's en een euforisch gevoel dat zich nog tot diep in de nacht laat voelen. Slaapwel.