Chitral
Ontdek de magie van de bergen en de
geheimen van de Kalash.
© D.S.F. Production
Chitral
Chitral ( letterlijk weide ) of de Chitralvallei is een gebied in het noorden van Pakistan. Chitral heeft de bestuurlijke status van een district en maakt deel uit van de provincie Khyber- Pakhtunkhwa. Chitral bestaat uit het dal van de bovenloop van de rivier de Kunar en zijdalen daarvan..
Info
Chitral is een spectaculaire vallei in het noordwesten van Pakistan (provincie
Khyber Pakhtunkhwa), ingeklemd tussen de gigantische bergen van de Hindu
Kush. Het is een afgelegen, bergachtig gebied dat bekendstaat om zijn ruige
natuur, rijke historie en unieke culturele diversiteit.
De rit naar chitral over de Lowari-pas is prachtig en adembenemend, niet alleen door zijn natuurschoon maar vooral om sensatie van het rijden. De 3118 m hoge pas is zeer spectaculair . Na hevige regenval of vorst worden de 47
haarspeldbochten onberijdbaar zelfs voor een vier maal vier aangedreven voertuig. Gelukkig scheen vanmrogen zon en bleef het droog. Voorzichtigheid gedurende heel traject is vereist. Sommige bochten zijn zo nauw en scherp dat
ze in twee a drie voorwaartse en achterwaartse maneuvers moeten uitgevoerd worden. Afgronden voren niet bescherm door een vangrail. De openingsperiode van de pas komt overeen met het moessonseizoen, zodat zelfs
doorgewinterde chaufeurs blij zijn als ze heelhuids de pas kunnen overschrijden. Vreemdelingen, ook al hebben ze de nodige papieren, mogen na zondeondergang niet meer over pas. De weg is niet alleen gevaaarlijk, In de bergen
zijn ook smokkelbende actief en deze laten een ontmoeting geen getuigen achter. Door zijn afzondering- en toch kende de vallei vele invallen, Aryere , Alexander de Grote en de horden van Ghengis Khan- behoort Chitral tot één van
de minst ontwikkelde valleien in Northen Areas. Ingesloten tussen de gebergten Rindu Rag en de Hindu Kush is de vallei gedurende de wintermaanden volledig van de buitenwereld afgesloten en voor de bevoorrading aangewezen
op de luchtbrug tussen Peshawar en Chitral. Daar op zicht gevlogen wordt met de rivier zoals de Mastuj als gids, worden de vluchten bij slecht weer afgelast en kan het dagen duren voor je uit de vallei wegkunt. Hoe noordelijker men
gaat oe ruwer het landgchap wordt De dalen zijn dor en onvruchtbaar. Het is er heet tijens de zomer en ijzig koud in de winter. Men is hier slechts op enkel km van de Afghaanse grens. Langs de rivier hebben Afghaanse
vluchtelingen een onderkomen gevonden in vluchtelingenkampen. Sinds de inval van het Russisch leger in Afghanistan nam de bevolking van chitral drastisch toe. In de stad is alle activiteit geconcentreerd rond één straat, Shahi
Bazaar. In de winkels kan men huisraad, voedingsmiddelen, koekjes en drank kopen. Men kan er ook de typische Chitral muts of pakol kopen, ook vindt men er typische kledingstukken en accessoirs gedragen door de Kailashen.
Aan de oevers van de Mastuj-rivier werd een moskee gebouwd. Onder deze gallerij voor de moskee kunnen gelovigen zich reinigen. Via een klein poortje kom je op het binnen plein van de Shahimoskee. Reparatie werken zijn hier
volop aan de gang. Het marmeren centrale plein dommineert de moskee. Enkele schoolkinderen die weinig aandacht besteedden aan de les mogen het plein schoon vegen. In een hoek van
de moskee ontdekken we enkele
praalgraven. Binnen krijgen kinderen onderricht in de koran, een oudere leerling staat zorgt voor de ordehandhaving. De leraar zelf is in diepe meditatie verzonken en merkt niet eens onze aanwezigheid op. Als we buiten gaan is hij
nog steeds in dromenland. In een aparte hoek krijgen de meisjes les. Vlak naast de moskee staat het fort van Chitral en het paleis van de Methar, opgetrokken in typische Centraal Aziatische stijl.
Chitral
Terug naar Azië
'Na de dood van Aman-ul-Mulk brak een opstand uit en de Chitrali probeerden met de hulp van pathanen het fort te bezetten. Dankzij het moedig optreden van kolonel Kelly en Generaal Low die via de Iowari-pas versterkingen
aanvoerden, werd de vrede hersteld. De rijen kanonnen op het buitenplein zijn de stille getuigen van een Brits garnizoen van 419 man die hier in 1885 zwaar schade leed en vele gewonden en doden telde. In het centrale stadsdeel
werd een kleinde docht modernere moskee gebouwd. Vele Pakistani zijn fanatieke cricetspelers. het spel wordt als kind op straat, langs de wegkant of op een stukje vlak terrein geleerd.Velen zouden later net als Imran Khan, hun
idool, in de nationale ploeg willen spelen. Een ander fervent beoeffende sport in de Norten Areas is Polo. Elke wedstrijd wordt aan gekondigd door de lokale fanfare die met trommels en klarinetten de bevolking oproept en de wedstrijd
begeleid. Polo komt oorsprongkelijk uit Centraal Azië en werd door de Perzen verfijnd tot een cometiesport. Elke ploeg bestaat uit 6 spelers die ongelooflijke waaghalzen zijn en een voortreffelijke rijkunst bezitten. om de oude
praktijken om kop van een geslachte geit als bal te gebruiken is uitgestorven, doch de manier waarop de bal wordt rondgespeeld is nog steeds alsof ze met het hoofd van de duivel spelen. De avond valt als een deken over Chitral. Er
wordt nog voor onze travelpermitg gezorgd daar deze nodig zijn om in de
omgeving van Chitral rond te trekken. De oudste valleibewoners gekend als de Kho. Ze leefden oorsprongkelijk in het laagland. Na de dood van keizer Ashoka
werden ze de bergen in gedreven. Toen de Indus zich in de vallei verspreidde werd dit misterieuze volk, de Kafir Kalashen-Kafir betekend ongelovig en kalash betekend zwart - geleidelijk aan de laagste en meest vertrapte laag de
bevolking. Verkocht als slaven verminderden hun aantal zienderogen. Vele bekeerden zich tot de islam en leven nu in kleine dorpjes rond Chitral. In de dorpjes die we doorkruisen, zijn de huizen versiert met prachtige houtsnijwerk.
Enkele Kalashen behielden hun 2000 jaar oude tradities en leven nu in drie geheimzinnige valleien omgeven door de bergen van de Indu Kush. Deze drie valleien zijn Bamburet, Rumbur en Birir. Een enorme rotsblok verspert de
weg die toegang verleent tot de vallei. Met mankracht proberen ze de rotsblok te verwijderen, we tonen onze goede wil en helpen hen wetende dat dit natuurlijk onbegonnen werk is. Ondanks het gepalaver en de vele aanwijzingen
beweegt de rotsblok geen milimeter. Dan raad een van ons de arbeiders aan de weerbarstige blok op te blazen. Er worden dynamietstaven geplaatst en na een luide knal vliegen de stenen in het rond. Een uurtje later kunnen we.
verder rijden. Een speelse jongen verwelkomt ons. We laten de jeeps achter en trekken te voet naar het Kalashendorp. Even buiten het dorp bevindt zich de begraafplaats. Kalashen beschouwen de dood als een verlossing. De
overledene krijgt dan ook een goede de uitvaart en wordt in een versierde okkernotenhouten kist gelegd. Rotsblokken houden het deksel op de kist. De kisten worden in openlucht naast elkaar gerangschikt. De tand des tijds, maar
vooral wilde honden zorgen er voordat de kisten opengebroken worden zodat enkel een paar beenderen van de overledenen overblijft. Deze kleine gemeenschap heeft een eigen taal, een eigen godsdienst en draagt een aparte
klederdracht. Om landbouwgrond te sparen werden de huizen tegen de flanken aangebouwd.
Het dak van het ene huis doet dienst als terras van het andere. Het dak is een ideale droogplaats voor maïs en groenten. De huizen zijn gebouwd met houtenbalken waartusen een mengsel van steen en leem verwekt zit. De vloer is
van gestampte aarde. Centraal in het dorp staat een tempel. De houten deur is versierd met geometrische figuren. Ook werden er tekeningen van dieren op de deur en de muren aangebracht. Kalashen geloven in een god en
verschillende andere goden. Sommige goden vertonen veel gelijkenis de Griekse en Romeinse goden. Plechtigheden met dierenoffers staan centraal in hun gebruik. Zelf beweren ze af te stammen van de soldaten van Alexander de
Grote die huwde met Persische vrouwen, niets is minder waar. Toch kan men griekse gelaatstrekken herkennen bij de kalashen. Eerst wandelen we discreet rond in het dorp zodat ze vertrouwd raken meer met onze aanwezigheid.
Danpas kunnen we nauwer kontakt met ze zoeken en zien hoe deze mensen leven en wonen. Hun klederdracht lijkt sterk op deze gedragen in Ladakh, dus zou het niet verwonderlijk zijn dat ze in de 4de eeuw tijdens onrusten naar
hier irnmigreerden, Het kalashen volk noemt zich zelf "Kinderen van de natuur" omdat ze een eenvoudig leven leiden. gebaseerd op landbouw en veeteeld. De vrouwen dragen volumineuze, ruw geweven, zwart katoenen jurken die tot
aan de enkels reiken. Op de kap die op het hoofd dragen prijken dikke rode pompons. Het lange staartstuk is rijkelijk versierd met cowriegchelpen, kralen, parels en knopen. Cowrieschelpen waren ooit een munteenheid in het noorden
van Indie. Zoals in andere kulturen hanteert men ook hier strikte begrippen over zuiverheid en behersen deze het dagelijkse leven. Hierdoor worden vrouwen beperkt in hun mobiliteit, hun voeding en zelfs hun werGeboorten en
menstruaties zijn onzuiver. Daarom staat bij de rivier een gebouw, Bashali met een stenen vloer en nodige gerief. Tijdens de menstruatie trekken de vrouwen zich 5 dagen terug in de bashali. Pas dan konen ze buiten, baden,
veranderen van kledij en wassen en hervlechten hun haren. Ook haar kamen en vlechten is onzuiver en moet dus nabij de rivier gebeuren. Is de veeteelt een exclusieve mannentaak, landbouwwerk wordt door de vrouwen verricht. Ze
kweken maîs, groente, tarwe, gierst, aardappelen en fruit. Op de heuvel flanken wordt ook rijst verbouwd. Het huwelijk wordt ttijdens de kinderjaren beslecht. Een bepaald bedrag wordt door de bruidegom aan familie van de buid
betaald en de bruid krijgt de bruidschat die haar eigendom blijft. Daar graag enkele volksdansen hadden gezien, onderhandelen we met het dorpshoofd. Alle vrouwen jong en oud worden op het dorpsplein samengetrommeld. Het
helse geroffel weergalmd door de vallei. De kalashen zijn gekend on hun dans en muziek. Er zijn vele festivals in de lente, de zomer en de herfst, voor de druievn en okkeroogst, met kerstmis, voor de het nieuwe jaar, bij een
geboorte, ter gelegenheid van een overlijden en bij huwelijken. Het feit dat vrouwen onderelkaar dansen, leide tot verontwaardeging en verzet bij de moslimbevolking. Onder begeleiding van de trom dansen worden ons hun meest
traditionele dansen voorgesteld. Hier zien we duidelijk hoe het hoofddeksel versierd is met cowrieschelpen, parels, kralen en kleine belletjes. Zowel de muziek als de danspassen zijn opgebouwd uit eenvoudige steeds terugkerende
patronen. Als we afscheid van de Kalashen nemen, hopen we in stilte dat ze nog lang hun eigenheid en tradities zullen bewaren.
De vallei van Chitral wordt gedomineerd door de majesteuse Trich Mir, die met zijn 7750 m ver boven de andere bergen uitsteekt. De Trich Mir is volgens de plaatselijk bewoners de woonplaats van paliën of feeën die bewaakt
worden door reusachtige bugzag of kikkers. Trekkers die niet bang zijn van deze reuze kikkere worden door de feeën verleid en wie hun gastvrijheid aanvaard keert nooit meer terug. Wij hadden met ander problemen af te rekenen.
Een van onze jeeps had het laten afweten en de andere jeeps keerden terug om wisselstukken te halen. Voor ons zat er dan niets anders op dan liftend voor de avond inviel over de Lowari-pas te geraken. Afghaanse
vrachtwagenchaufeurs waren zo vriendelijk ons mee te nemen. In konvooi rijden we de Lowari-pas op. Hoog en veilig gezeten in de stuurkabine hebben we een adembenemend zicht over de haarspeldbochten. Bij het draaien steekt
de kabine soms gevaarlijk over de rand uit. Nu pas beseffen we hoe gevaarlijk de weg wel is. Deze bestaat uit steenslag dat onder de banden wegschuift en er zijn geen vangrails die je tegen wegglippen beschermen. In Dir nemen
we afscheid van onze talentrijke Afghaanse chauffeurs en wachten er op onze jeeps die ons morgen via Bat Kela en Charchadda naar Peghawar moeten brengen. Eens de Malakand-heuvels over maakt het onherberzaam
landschap van de laatste dagen plaats voor de vriendelijke groene Samah-vallei. Dit landschap is een lust voor oog. De rijstvelden liggen klaar voor de oogst en de lucht is doordrongen met een geur van honing en citroen. Er wordt
rundermarkt gehouden en we maken van de gelegenheid gebruik om deze te bezoeken. Koeien, vaarsen en stieren worden te koop aangeboden. Elk dier wordt zorgvuldig door de boeren gekeurd alvorens aangekocht te worden.
